Gõ tìm nội dung có liên quan

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Thứ Sáu, 28 tháng 10, 2016

Tôi đã học tập phản biện từ khi nào

Cạo Thợ đã thêm 3 ảnh mới
28 Tháng 10 1960 · ·

Trước năm 1975, trường tôi là một trường công mang tên Trung học Hoàng Đạo - đây là tên do nhà trường tự đặt, lấy theo bút danh của nhà văn Nguyễn Tường Long - nhóm Tự lực Văn đoàn, lãnh tụ đảng Đại Việt. Chính quyền không ưa gì đảng này nhưng tên đó vẫn công khai trong phạm vi nhà trường như bảng hiệu ở cổng, thẻ học sinh, giấy tờ của trường... Trường ở thị xã Kon Tum, một địa phương heo hút thuộc hàng nhỏ nhất ở Miền Nam. Một số thầy cô theo các khuynh hướng chính trị khác nhau, có thầy theo đảng Quốc dân, có thầy theo đảng Dân chủ, có thầy bên Quân đội biệt phái qua, có thầy thân Cộng sản...
Năm đệ ngũ (lớp 8), thầy Nguyễn Văn Trọng (đảng viên Đại Việt) dạy môn Quốc văn đưa một chương trình gọi là Trần thuyết rất mới lạ với lũ học trò chúng tôi. Lớp chia thành các nhóm, mỗi nhóm tự tìm bạn hợp giơ khoàng 5 người, tự chọn trích đoạn tác phẩm hoặc một truyện ngắn do thầy gợi ý. Nhóm thuyết trình có nhiệm vụ trình bày cái hay của tác phẩm và tác giả, nên tìm tòi trước tuần, chuẩn bị sẵn các lập luận bảo vệ nội dung.
Đến ngày, một chếc bàn học được kê ngang trước bảng, nhóm trần thuyết ngồi quay mặt xuống lớp, thầy giới thiệu sơ qua chương trình, rồi ngồi làm trọng tài xem đám học sinh múa mỏ "oánh" nhau. Một bạn cứng cựa thay mặt nhóm trần thuyết đứng lên ca tác phẩm - tác giả lên mây, học sinh bên dưới ai thấy khuyết, nhược điểm thích phá thì giơ tay phát biểu đả kích. Hai bên tha hồ chém gió, một bên như khiêng đỡ, một bên đám đông như giáo tấn công. Do đầu óc còn non nớt nên phản biện kiểu trời ơi đất hỡi, đâm bị thóc thọc bị gạo bắt lỗi nhau câu chữ là chính. Hào hứng, ồn ào chí choé, bắt bẻ nhau mà bên kia cà lăm cũng hả hê sướng ra phết!, thầy mỉm cười không kết luận bên nào đúng bên nào sai, tuy vậy cũng tập cho học sinh quen dần với việc tranh luận.
(nghe đâu chương trình thực nghiệm này là sáng kiến mới của ĐH Havard được một số trường trung học VNCH đưa vào ứng dụng luôn).
Sang năm đệ tứ (lớp 9), thầy Trần Duy Phiên - nhà văn xứ Huế thuộc nhóm tạp chí Việt có tư tưởng đối lập lập với chính quyền và thân Cộng, tác giả một số tác phẩm trước và sau năm 1975. Thầy cho thuyết trình truyện ngắn "Trước khi mặt trời mọc" của mình - NXB Đối diện, nội dung lên án áp bức bất công dưới thời thuộc Pháp, nói về một nhân vật đấu tranh chống Pháp ở thành thị rồi bị bắt đưa ra trường bắn (ý là mượn chuyện cũ để đả kích chế độ VNCH). Năm 1972, Không quân Mỹ ném bom xuống thành phố Hà Nội - Hải Phòng, đứng trước lớp thầy đã lên án mạnh mẽ cuộc không kích, cho học sinh biết đó là hành động dã man của Mỹ.

Hết lớp đệ tứ lên đệ tam (lớp 10), tôi xin chuyển trường, rút học bạ về Trung học Nguyễn Huệ - Tuy Hoà vì trường cũ không có ban C (học Văn, Anh, Sử Địa là chính); ý tôi là muốn sau này lên đại học Luật. Việc nhập học trường công rất khó..., cuối cùng cũng xong, do một học sinh không quen biết ai, không nhờ cậy ai, tự xin tự nộp hồ sơ mà được.
Chúng tôi được học về Luận lý học - nguồn gốc và phương pháp luận. Nhờ vậy chúng tôi biết thế nào là thuật hùng biện - đánh vào tâm lý chứ không phải là lý trí để lôi cuốn đám đông. Kỹ năng rất cần cho chính khách, chế độ bây giờ ít người có, thật là thiếu sót lớn! Chính nhờ có học và qua rèn luyện, tôi đã từng chém gió luôi cuốn phong trào thanh niên địa phương, thời bộ đội từng mấy lần đứng trước đám đông có cả sĩ quan cấp trên để thuyết trình mà không hề run sợ (có lần đại tướng Lê Đức Anh dự nghe).
Biết thế nào thuật nguỵ biện - đánh tráo khái niệm đi đến kết luận tưởng như đúng mà thật ra là sai (chuyện này phải nói cộng sản là trùm!). Rồi chúng tôi nhập môn Triết học theo đúng nghĩa của nó - chứ không phải chính trị hoá triết học như ngày nay, học sinh được tiếp cận một cách vô tư các hệ tư tưởng, chủ thuyết chính trị trên thế giới.
Trong nhà trường không có định hướng chính trị cho học sinh, không có chuyện giáo dục căm thù Cộng sản. Nếu có học sinh nào đó hình thành ý thức sớm khuynh hướng chính trị là do tìm hiểu của cá nhân đó hoặc ảnh hưởng là từ những người thầy cô, nó không nằm trong chủ trương của Bộ Giáo dục.
Thế hệ học sinh lớp lớn thời ấy, ngoài giờ học hay cắm trại, hay hát nghêu ngao nhạc Phạm Thế Mỹ yêu quê hương, mong hoà bình trở lại. Những bài hát phản chiến của Trịnh Công Sơn không học sinh nào là không thuộc. Hát những bài du ca do sinh viên tự sáng tác rất máu lửa, chống chiến tranh, chống đế quốc Mỹ. Tôi nhớ nhất bài có đoạn mở đầu: Con viết 2 lần sai chữ A me ri cơn, tiếp theo là bom đan, quan tài... Không thấy nhà trường, thầy cô nào nhắc nhở hay cảnh sát chính quyền can thiệp vào sinh hoạt học sinh.
Thời chúng tôi học, đầu mỗi niên khoá, học sinh toàn trường bầu Ban đại diện khoảng 5-7 người, thường là loại anh tài của trường; học giỏi, ăn nói khá và có năng khiếu. Nhà trường và thầy cô chủ nhiệm lớp không can thiệp, các bạn tự tìm người hợp giơ với nhau để đứng chung liên danh, từng nhóm đưa ra chủ trương của mình, mục tiêu phấn đấu bảo vệ học sinh ví dụ như cải thiện điều kiện học tập, chống tệ nạn bạo lực học đường... Các bạn đến từng lớp để vận động tranh cử. Rất vui với không khí tự do dân chủ, nhộn nhạo ì xèo, sinh hoạt này cũng là cách cho học sinh quen dần vời quyền làm chủ của công dân về sau.
Về các môn học về cơ bản như bây giờ, có điều chương trình không nhồi nhét nhiều. Thầy cô tự chọn sách để dạy, học sinh tự do chọn sách tham khảo để học hỏi thêm. Đặc biệt thời đó thầy cô dạy văn rất giỏi, đi dạy ít khi mang sách hay giáo trình để giảng, mặc định gần như đã là thầy thì phải biết làm thơ, viết văn, chữ nghĩa nằm trong bụng thì học sinh mới nể.
Chuyện học sinh cãi lại bắt bẻ thầy cô không nhiều nhưng cũng không hiếm. Đơn cử như tôi từng ngông dại: khi ở lớp 7 vì tức hiệu trưởng HĐ Hồ Công Danh (thiếu thầy cô nên ông kiêm nhiệm) hay đánh chửi vì tội học dốt tiếng Anh nên hô hào bạn học đả đảo ông. Sau chuyển về trường NH, giờ học Anh văn lớp 11, thấy bạn học dốt bị thầy TS Trần Thinh nói nặng lời nên ngứa mỏ "đấu lý" cùn với thầy, bị thầy đuổi - từ chối dạy môn này, tuy vậy không vì thế mà bị nhà trường cảnh cáo, bị thầy cô đì hay ghét bỏ.

Mỗi chế độ có ưu nhược điểm khác nhau, với tôi tự hào mình đã được thụ hưởng từ nền giáo dục VNCH!
_________


ảnh minh hoạ: học sinh trường Phan Thanh Giản - Cần Thơ

Nhóm bạn học ở sân trường Hoàng Đạo, chuẩn bị đi dã ngoại


Bạn học và thầy giáo trong buổi cắm trại trường Nguyễn Huệ

Không có nhận xét nào:

Tìm thông tin blog này

Tìm kiếm Blog này